Το πέρασμα από λιμνάζοντα νερά έχει συνδεθεί με τις εκτός δρόμου διαδρομές, αλλά ξέρουμε πολύ καλά ότι στην Ελλάδα μπορούμε να ζήσουμε ανάλογες στιγμές έξω από το σπίτι μας, με μια απλή μπόρα. Οι δυνατές βροχές μπορούν να μετατρέψουν μέσα σε λίγα λεπτά έναν συνηθισμένο δρόμο σε πραγματική παγίδα. Μια μεγάλη συγκέντρωση νερού μπορεί να κρύβει τα πάντα από κάτω: βαθιά λακκούβα, σπασμένο οδόστρωμα ή ακόμη και ανοιχτό φρεάτιο, χώρια που το νερό ενδέχεται να είναι πολύ βαθύτερο από όσο δείχνει. Πώς προσέχουμε για να έχουμε;
Καταρχάς, το αυτονόητο: κόβουμε ταχύτητα. Πολλοί οδηγοί επιχειρούν να περάσουν με φόρα, θεωρώντας πως έτσι θα αποφύγουν τα προβλήματα. Στην πραγματικότητα, αυτή είναι μία από τις πιο λανθασμένες κινήσεις. Εκτός του ότι δεν ξέρουμε τί υπάρχει από κάτω, άρα ό,τι «χτυπήσουμε» με χιλιόμετρα πολλαπλασιάζει τους κινδύνους πρόκλησης σοβαρής ζημιάς, κατά πάσα πιθανότητα θα κάνουμε «λούτσα» τους παριστάμενους πεζούς. Αν πρόκειται για μικρό και ρηχό νερόλακκο, με ορατό οδόστρωμα και χωρίς ενδείξεις πλημμύρας, μειώνουμε έγκαιρα την ταχύτητα. Δεν φρενάρουμε απότομα την τελευταία στιγμή ούτε στρίβουμε απότομα το τιμόνι για να αποφύγουμε τα νερά, αφού το βρεγμένο οδόστρωμα έχει μειωμένη πρόσφυση. Περνάμε με χαμηλή και σταθερή φόρα, χωρίς απότομες κινήσεις στο γκάζι, στο φρένο ή στο τιμόνι. Δεν επιταχύνουμε για να δημιουργήσουμε ένα μεγάλο κύμα μπροστά από το αυτοκίνητο, καθώς το νερό μπορεί να φτάσει στο ύψος της εισαγωγής αέρα και να δημιουργήσει ζητήματα στον κινητήρα.
Μιλώντας για βάθος, εδώ κρύβεται ίσως η μεγαλύτερη παγίδα είτε μιλάμε για πλημμυρισμένο οδόστρωμα, είτε πολύ περισσότερο για εξερευνήσεις μακριά από τον πολιτισμό. To πόσο βαθύ είναι αυτό που βρίσκεται έμπροσθεν, πολλές φορές είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με το μάτι, ειδικά όταν το νερό είναι λασπωμένο ή η επιφάνειά του αντανακλά το φως. Επιπλέον μπορεί να έχει παρασύρει χαλίκια, κλαδιά και άλλα αντικείμενα που είναι ικανά να προκαλέσουν ζημιά στα ελαστικά, τις ζάντες ή την ανάρτηση. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ασφαλές βάθος για όλα τα αυτοκίνητα. Η δυνατότητα διέλευσης εξαρτάται από το ύψος της εισαγωγής αέρα, τη θέση των ηλεκτρικών εξαρτημάτων, τη στεγανοποίηση και τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Ακόμη και ένα SUV με αυξημένη απόσταση από το έδαφος δεν είναι άτρωτο απέναντι στο νερό. Αν δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε με σιγουριά το βάθος, δεν περνάμε. Δεν βασιζόμαστε στο ότι πέρασε ένα άλλο αυτοκίνητο μπροστά μας, αφού μπορεί να έχει διαφορετικές δυνατότητες ή να γνωρίζει το συγκεκριμένο σημείο. Στο off roading, και με την προϋπόθεση ότι μπορούμε να σταματήσουμε με ασφάλεια το όχημα, ελέγχουμε με μια βέργα ή ένα μικρό κλαδί.
Τι κινδύνους κρύβει η γρήγορη διέλευση;
Η πρώτη απειλή είναι η υδρολίσθηση. Όταν τα ελαστικά συναντήσουν μεγάλη ποσότητα νερού, μπορεί να χάσουν την επαφή τους με την άσφαλτο και να μην υπακούουν σωστά στις εντολές του οδηγού. Σε αυτή την περίπτωση, το τιμόνι μπορεί να γίνει ξαφνικά ελαφρύ και το αυτοκίνητο να συνεχίσει την πορεία του χωρίς τον επιθυμητό έλεγχο. Ένας ακόμη κίνδυνος είναι η εισροή νερού στον κινητήρα από την εισαγωγή αέρα. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, μπορεί να προκληθεί το λεγόμενο υδραυλικό κλείδωμα (hydrolock), με αποτέλεσμα σοβαρές εσωτερικές ζημιές, ακόμη και καταστροφή του μοτέρ. Το νερό μπορεί επίσης να επηρεάσει ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά συστήματα, αισθητήρες, φρένα και εξαρτήματα της μετάδοσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ούτε την επίδραση στο σύστημα πέδησης. Μετά από διέλευση από νερά, τα φρένα μπορεί να έχουν μειωμένη απόδοση μέχρι να απομακρυνθεί η υγρασία από τις επιφάνειες τριβής.
Τι κάνουμε μόλις φύγουμε από τα νερά;
Πρώτο και κυριότερο, ελέγχουμε αν το αυτοκίνητο φρενάρει κανονικά. Εφόσον δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, μπορούμε να πατήσουμε ελαφρά και επαναλαμβανόμενα το φρένο, σε ασφαλείς συνθήκες και με ελεύθερο δρόμο μπροστά μας, ώστε να απομακρυνθεί η υγρασία από τις δισκόπλακες και τα τακάκια. Παρατηρούμε επίσης αν εμφανιστεί κάποια προειδοποιητική ένδειξη στο καντράν, αν υπάρχει ασυνήθιστος θόρυβος ή αν ο κινητήρας λειτουργεί διαφορετικά. Αν διαπιστώσουμε ότι το αυτοκίνητο έχει χάσει ισχύ, παρουσιάζει δυσλειτουργία ή ακόμα χειρότερα σβήσει μετά τη διέλευση, δεν επιχειρούμε να βάλουμε ξανά μπροστά τον κινητήρα. Μπορεί να έχει πάρει νερό και μια νέα προσπάθεια εκκίνησης να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά. Καλούμε οδική βοήθεια και κάνουμε υπομονή, μέχρι να βγάλει πόρισμα το συνεργείο.
Το σημαντικότερο είναι να μην υποτιμούμε ποτέ τη δύναμη του νερού ή να υπερεκτιμούμε τις δυνατότητες αυτοκινήτου/εαυτών. Ένας νερόλακκος μπορεί να φαίνεται ακίνδυνος, όμως αρκεί μια λανθασμένη εκτίμηση για να προκαλέσει ακριβή ζημιά στο αυτοκίνητο ή να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Όταν υπάρχει αμφιβολία, επιλέγουμε πάντα την παράκαμψη. Είναι σαφώς προτιμότερη από ένα ριψοκίνδυνο πέρασμα, κατά τη γνωστή ρήση «του φευγάτου η μάνα δεν έκλαψε ποτέ».
