Κακά τα ψέματα, οι περισσότεροι το έχουμε σκεφτεί σε μια στιγμή απόγνωσης στο μποτιλιάρισμα, σε κάποιο διπλοπαρκάρισμα, ή σε γωνιακώς σταθμευμένο όχημα που επιβάλλει 2 όπισθεν για να στρίψεις: «Να είχα ένα κτήνος με σιδεριά μπροστά». Τα γνωστά μας bull bars, ή με την γραφειοκρατική τους ορολογία «συστήματα μετωπικής προστασίας», προσδίδουν άγρια, επιβλητική, σε ορισμένες περιπτώσεις τρομοκρατική εμφάνιση, ειδικά όταν οι συνδυάζονται με τεράστιους τροχούς, lift kits και πρόσθετους προβολείς. Ο οδηγός ενός τέτοιου SUV ή off roader, με τη σειρά του, μπορεί να αισθάνεται ότι βρίσκεται μέσα σε άρμα μάχης, απολαμβάνοντας μια αυτοπεποίθησή που φουσκώνει σαν παγώνι. Ο νόμος, όμως, τί λέει για όλα αυτά;
Οι «ταυρόμπαρες» δεν είναι όλες ίδιες, ούτε απαγορεύονται συλλήβδην. Το κρίσιμο στοιχείο είναι αν διαθέτουν την απαιτούμενη έγκριση, αν είναι κατάλληλες για τον συγκεκριμένο τύπο οχήματος και αν έχουν τοποθετηθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές. Σε γενικές γραμμές πάντως, είναι παράνομες στην Ελλάδα (και την Ευρώπη γενικότερα), πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύουν την τοποθέτηση πρόσθετων μεταλλικών κατασκευών που προεξέχουν από το αμάξωμα (και οι κοτσαδόροι, δηλαδή), καθώς σε περίπτωση ατυχήματος μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς, ακόμα και θανάσιμους, τραυματισμούς σε πεζούς, δικυκλιστές, αλλά και στους ίδιους τους επιβάτες του οχήματος (ακυρώνοντας τη ζώνη ελεγχόμενης παραμόρφωσης του προφυλακτήρα).
Πότε επιτρέπονται οι «σιδεριές»;
Τα πράγματα είναι πολύ απλά: αν υπάρχουν τα κατάλληλα έγγραφα, είμαστε «οκ». Αν το bull bar είναι εργοστασιακό, για παράδειγμα, σημαίνει ότι περιλαμβάνεται στον επίσημο εξοπλισμό του μοντέλου από τον κατασκευαστή, αναγράφεται στην έγκριση τύπου και την άδεια κυκλοφορίας. Τα προβλήματα αρχίζουν με τα aftermarket και κυρίως, τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα – κι αυτό διότι το 2015 άλλαξε το νομοθετικό πλαίσιο προς το αυστηρότερο (εδώ ολόκληρη η τροπολογία, δια πάσα νόσον). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια «σιδεριά» είναι νόμιμη μόνο αν φέρει ευρωπαϊκή πιστοποίηση (CE), οπότε είναι κατασκευασμένη από ειδικά, απορροφητικά υλικά (π.χ. πολυουρεθάνη ή εξειδικευμένα πλαστικά) που έχουν δοκιμαστεί σε crash tests και αποδεδειγμένα δεν αποτελούν κίνδυνο για τους πεζούς.
Εδώ χρειάζεται τεράστια προσοχή στις online αγορές, προκειμένου να μην υπάρχει σύγχυση με τις προδιαγραφές. Ένα γυαλιστερό, ογκώδες bull bar που βρίσκουμε στην Αμερική ή την Αυστραλία, ενδέχεται να είναι εγκεκριμένο για χρήση σε συγκεκριμένες πολιτείες ή κομητείες, εκεί. Μπορεί να δούμε «approved» ή «licensed» στην περιγραφή, αλλά ουδεμία σχέση με ευρωπαϊκά πρότυπα έχουν. Κάτι φοβερά δείγματα από την ARB, για παράδειγμα, τα βλέπεις και λες ότι ρίχνουν και δέντρα στο διάβα τους, έχοντας εξελιχθεί συγκεκριμένα για δεδομένες περιοχές της Αυστραλίας, όπου μπορεί να σου πεταχτεί μπροστά καγκουρό ή κάθε λογής εκπρόσωπος της άγριας φύσης. Αυτονόητα, τέτοια κατασκευή δεν μπορεί να μπει ούτε για πλάκα σε εν Ελλάδι Suzuki Vitara, εφόσον θέλουμε να περνάμε κανονικά ΚΤΕΟ.
Περνούν ΚΤΕΟ τα αυτοκίνητα με bull bars;
Μιας και το έφερε η κουβέντα, η απάντηση είναι «ναι», αν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Κατά τον τεχνικό έλεγχο εξετάζεται αν το σύστημα μετωπικής προστασίας διαθέτει την απαιτούμενη έγκριση και αν τα στοιχεία του συμφωνούν με τα σχετικά έγγραφα του οχήματος. Εάν η μπάρα δεν φέρει την απαιτούμενη σήμανση έγκρισης, μπορεί να καταγραφεί σοβαρή έλλειψη και να ζητηθεί η αφαίρεσή της πριν από τον επανέλεγχο. Αν υπάρχει σήμανση, αλλά λείπουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά ή δεν έχει ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία καταχώρισης, ενδέχεται επίσης να προκύψει πρόβλημα στο ΚΤΕΟ.
Με απλά λόγια, το γεγονός ότι μια «σιδεριά» είναι ήδη τοποθετημένη σε ένα αυτοκίνητο δεν σημαίνει ότι είναι και νόμιμη (για τα μεταχειρισμένα, που λέγαμε). Αφενός διότι η νομοθεσία άλλαξε, οπότε πριν μερικά χρόνια όντως ήταν νόμιμο, αλλά όχι πια. Αφετέρου διότι μπορεί να πέρναγε τεχνικούς ελέγχους, ακόμα και παράτυπο, μέσω των γνωστών πλαγίων οδών. Εκτός αυτού, δεν αποκλείονται γραφειοκρατικές παραλείψεις. Η ύπαρξη του bull bar να μην αναγράφεται στην άδεια κυκλοφορίας, αλλά ο ιδιοκτήτης του οχήματος να έχει φωτοτυπία της έγκρισης τύπου του συστήματος, σφραγισμένη από τον έμπορο-εισαγωγέα. Τότε σημειώνεται δευτερεύουσα έλλειψη από τον ελεγκτή και ενημερώνεται ο ιδιοκτήτης του οχήματος γραπτά και προφορικά, ότι πρέπει να προχωρήσει στην διαδικασία αναγραφής του. Εάν προσέλθει ξανά στο ΚΤΕΟ με το ίδιο ζήτημα, «κόβεται».
Πρόστιμα και κυρώσεις
Ανάλογα την περίσταση, η αποτυχία στη διενέργεια τεχνικού ελέγχου είναι το λιγότερο που θα απασχολήσει τον ιδιοκτήτη. Ο ΚΟΚ προβλέπει διοικητικά πρόστιμα έως 300 ευρώ, ενώ οι πιο πρόσφατες διατάξεις βάζουν στην κουβέντα ακόμη και αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας για 2 μήνες. Υπάρχει, φυσικά, και η διάσταση της αστικής ευθύνης. Αν ένα όχημα εμπλακεί σε τροχαίο και μια μη εγκεκριμένη ή επικίνδυνα τοποθετημένη μπάρα συμβάλει στην πρόκληση ή στην επιδείνωση τραυματισμών, η υπόθεση μπορεί να αποκτήσει πολύ σοβαρότερες διαστάσεις. Το αν προκύπτουν πρόσθετες ευθύνες ή αξιώσεις αποζημίωσης κρίνεται από τα συγκεκριμένα στοιχεία του ατυχήματος και όχι απλώς από την παρουσία του επίμαχου αντικειμένου.
Εννοείται ότι η ασφαλιστική εταιρία διατηρεί κάθε νόμιμο δικαίωμα άρνησης κάλυψης, τόσο υλικών ζημιών όσο κυρίως σωματικές βλάβες τρίτων, αν αποδειχθεί ότι το σύστημα μετωπικής προστασίας είναι εκτός προδιαγραφών. Στο ίδιο μήκος κύματος, σε τυχόν αγορά μεταχειρισμένου «αρματωμένου» SUV, υπάρχει βάσιμη πιθανότητα (έως βεβαιότητα) να μην μπορούμε να το ασφαλίσουμε. Οπότε αν θέλουμε να φέρουμε κανένα «τανκ» από το εξωτερικό, προσέχουμε μη μας μείνει στο τελωνείο.
