Το χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων μπορεί να χάνει συνεχώς έδαφος απέναντι στο αυτόματο, όμως μια νέα ιαπωνική μελέτη έρχεται να του δώσει έναν εντελώς διαφορετικό λόγο ύπαρξης. Πέρα από την απόλαυση που προσφέρει στους φίλους της οδήγησης, φαίνεται ότι μπορεί να λειτουργεί και ως… γυμναστήριο για τον εγκέφαλο, διατηρώντας τον σε μεγαλύτερη εγρήγορση σε σχέση με ένα αυτόματο αυτοκίνητο.
Τη μελέτη πραγματοποίησε ο καθηγητής Ryuta Kawashima του Πανεπιστημίου Tohoku, ένας από τους πιο γνωστούς ερευνητές στον τομέα της νευροεπιστήμης στην Ιαπωνία και δημιουργός της επιστημονικής βάσης πίσω από τη σειρά παιχνιδιών Brain Age της Nintendo. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η οδήγηση αυτοκινήτου με χειροκίνητο κιβώτιο ενεργοποιεί περισσότερο τον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου, την περιοχή που σχετίζεται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη λήψη αποφάσεων. Ο λόγος είναι ότι ο οδηγός καλείται να εκτελεί συνεχώς πολλές διαφορετικές ενέργειες ταυτόχρονα. Παρακολουθεί την κίνηση, υπολογίζει την ταχύτητα, πατά τον συμπλέκτη, επιλέγει τη σωστή σχέση στο κιβώτιο και συγχρονίζει τις κινήσεις του με το γκάζι. Όλες αυτές οι διαδικασίες απαιτούν αυξημένη προσοχή και συντονισμό, διατηρώντας τον εγκέφαλο διαρκώς ενεργό.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συνεχής «άσκηση» μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών, ιδιαίτερα σε κοινωνίες με γηράσκοντα πληθυσμό, όπως η Ιαπωνία. Με άλλα λόγια, η καθημερινή οδήγηση με μηχανική μετάδοση ενδέχεται να προσφέρει ένα μικρό αλλά σταθερό νοητικό ερέθισμα, το οποίο απουσιάζει από την πιο παθητική εμπειρία ενός αυτόματου ή ακόμη περισσότερο ενός ημιαυτόνομου οχήματος. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος οδηγεί αυτόματο κινδυνεύει να… τεμπελιάσει πνευματικά. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια επιπλέον δραστηριότητα που αυξάνει τη συμμετοχή του οδηγού στη διαδικασία της οδήγησης και όχι για μέθοδο πρόληψης ή θεραπείας νευρολογικών παθήσεων. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα συμπεράσματα της έρευνας έρχονται σε μια περίοδο όπου τα χειροκίνητα κιβώτια εξαφανίζονται με γρήγορους ρυθμούς. Στην Ιαπωνία, μόλις το 1-2% των νέων αυτοκινήτων που πωλούνται διαθέτουν πλέον τρίτο πεντάλ, καθώς τα αυτόματα έχουν κυριαρχήσει σχεδόν ολοκληρωτικά στην αγορά.
Η ίδια εικόνα επικρατεί και στην Ευρώπη, όπου ολοένα και περισσότερα νέα μοντέλα προσφέρονται αποκλειστικά με αυτόματο κιβώτιο, κυρίως λόγω της εξηλεκτρισμένης τεχνολογίας και των αυστηρότερων προδιαγραφών εκπομπών ρύπων. Έτσι, το παραδοσιακό χειροκίνητο παραμένει πλέον κυρίως προνόμιο ορισμένων σπορ μοντέλων και λίγων προσιτών αυτοκινήτων.
