Μπορεί να την αγοράζουμε σε μπουκαλάκια στο μέλλον, σαν τα αρώματα, όμως η βενζίνη ήταν, είναι και θα είναι η πηγή της ζωής για τα περισσότερα θερμικά μοτέρ, που παίρνουν κάθε μέρα μπροστά. Διότι ακόμα και τη σήμερον, εξηλεκτρισμένη, ημέρα τη βρίσκουμε στη συντριπτική πλειοψηφία των full και plug-in hybrid συστημάτων κίνησης. Είναι που είναι πανάκριβη, όμως, ας βάζουμε καλής ποιότητας – που και πάμφθηνη να ήταν, πάλι το ίδιο θα ίσχυε. Γιατί μια «σκάρτη» βενζίνη μπορεί να προκαλέσει δεκάδες προβλήματα, έως και αλυσιδωτές καταστροφικές αντιδράσεις, στον κινητήρα.
Ένα αυτοκίνητο μπορεί να πάρει μπροστά κανονικά, να δουλεύει για λίγο χωρίς εμφανή προβλήματα και ξαφνικά να ανάψει το check engine, να αρχίσει να «τρέμει» και να χάσει αισθητά σε απόδοση. Η πρώτη σκέψη συνήθως πηγαίνει σε κάποιον αισθητήρα, πολλαπλασιαστή ή σοβαρότερη μηχανική βλάβη. Λίγοι θα σκεφτούν ότι το πρόβλημα αφορά το ποιόν του καυσίμου – και τα μπουζί είναι από τα πρώτα εξαρτήματα που μπορούν να δείξουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Η συνηθέστερη ρίζα του κακού, εντοπίζεται στις αυξημένες ποσότητες θείου ή τις ακατάλληλες αντι-κρουστικές πρόσθετες ουσίες. Η διαφορά ανάμεσα σε μια καλή βενζίνη και μια «φόλα» μπορεί να είναι τρομακτική: 10 mg/kgστην πρώτη περίπτωση, 150 mg/kg στη δεύτερη. Εδώ χρειάζεται να υπερτονίσουμε κάτι καίριο: η απόκλιση αυτή αφενός δεν αφορά, αφετέρου δεν εντοπίζεται στα οκτάνια. Μπορεί να βάλουμε κανονικά 98άρα, ακόμα και 100άρα, αμόλυβδη, αλλά να πέσουμε πάνω σε δείγμα γεμάτο θείο.
Πώς γίνεται η ζημιά, τώρα. Κατά τις χημικές αντιδράσεις με το οξυγόνο σχηματίζονται οξείδια του θείου και στη συνέχεια θειώδες και θειικό οξύ. Αυτές οι ενώσεις μπορούν να επιβαρύνουν το λιπαντικό του κινητήρα, ενώ σε παρατεταμένη χρήση ενδέχεται να επηρεάσουν και μεταλλικά εξαρτήματα. Τα μπουζί είναι ακόμη πιο εκτεθειμένα, καθώς τα ηλεκτρόδιά τους λειτουργούν σε υψηλές θερμοκρασίες και δεν αγαπούν ιδιαίτερα το όξινο περιβάλλον. Υπάρχει κι άλλος ένας παράγοντας που μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο καταστροφικός. Πρόκειται για τις σιδηρούχες πρόσθετες ουσίες με βάση το φερροκένιο, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την αύξηση του αριθμού οκτανίων. Όταν η ποσότητά τους είναι υπερβολική, αφήνουν στα μπουζί έναν χαρακτηριστικό κόκκινο, κεραμιδί ή καφέ εναποθέσεις.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αισθητικό. Οι εναποθέσεις μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του σπινθήρα, μέχρι το σημείο όπου η ανάφλεξη αρχίζει να γίνεται ασταθής ή να χάνεται. Τότε ο κινητήρας μπορεί να «σκορτσάρει», να παρουσιάσει μειωμένη απόδοση και να αυξήσει την κατανάλωση καυσίμου. Το πρώτο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας οδηγός όταν εμφανιστεί τέτοιο σύμπτωμα είναι να μην αγνοήσει το μπουζί. Αν η εικόνα του αποκαλύψει έντονο κόκκινο ή καφέ υπόλειμμα, η αλλαγή βενζινάδικου αποτελεί ένα απλό πρώτο βήμα. Φυσικά, ένα πρόβλημα λειτουργίας του κινητήρα δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στη βενζίνη. Χρειάζεται έλεγχος ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες. Σημαντικό ρόλο παίζει και η επιλογή των ίδιων των μπουζί. Τα προϊόντα με ηλεκτρόδια από πολύτιμα μέταλλα παρουσιάζουν μεγαλύτερη αντοχή στην οξείδωση, κάτι που αποκτά σημασία όταν το καύσιμο περιέχει περισσότερο θείο.
Παράλληλα, δεν πρέπει να επιλέγεται οποιοδήποτε μπουζί απλώς επειδή ταιριάζει στις διαστάσεις ή στο σπείρωμα. Ο σωστός βαθμός θερμικής λειτουργίας είναι κρίσιμος για να διατηρείται ο σπινθιριστής στην κατάλληλη θερμοκρασία και να πραγματοποιείται αποτελεσματικά η αυτοκαθαριζόμενη λειτουργία του. Ένα υπερβολικά «κρύο» μπουζί μπορεί να μην φτάνει στη θερμοκρασία που απαιτείται για να καθαρίζεται από τις επικαθίσεις. Στον αντίποδα, ένα υπερβολικά «θερμό» μπορεί να υπερθερμανθεί, με κίνδυνο καταστροφής του ή ακόμη και πρόκλησης προανάφλεξης λόγω υπερθέρμανσης. Με άλλα λόγια, το σωστό μπουζί δεν επιλέγεται με βάση μόνο τη μάρκα ή την τιμή, αλλά σύμφωνα με τις προδιαγραφές του εκάστοτε μοτέρ.
