Πότε ανάβουν τα φώτα φρένων χωρίς να πατάμε το φρένο; Υπάρχει τέτοια περίπτωση, και αν ναι, σε ποια αυτοκίνητα; Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Στα παλιά αυτοκίνητα τα πράγματα ήταν απλά. Πατούσες γκάζι, επιτάχυνες. Πατούσες φρένο, επιβράδυνες και άναβαν τα κόκκινα φώτα στο πίσω μέρος, προειδοποιώντας όσους ακολουθούσαν. Με τα ηλεκτρικά και τα υβριδικά, όμως, η υπόθεση έχει γίνει λίγο πιο σύνθετη. Γιατί πλέον το αυτοκίνητο μπορεί να κόβει ταχύτητα χωρίς να ακουμπά ο οδηγός το πεντάλ του φρένου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ανάβουν κανονικά τα φώτα stop.
Πότε ανάβουν τα φώτα φρένων χωρίς να πατάμε το φρένο;
Το μυστικό βρίσκεται στην ανάκτηση ενέργειας, ένα σύστημα που αξιοποιεί την επιβράδυνση για να παράγει ηλεκτρική ενέργεια και να φορτίζει την μπαταρία. Η θερμική ενέργεια που στα κανονικά αυτοκίνητα πάει χαμένη κατά το φρενάρισμα ή ρολάρισμα, εδώ αποθηκεύεται και μετατρέπεται σε ηλεκτρική τροφοδοτώντας τα στοιχεία της μπαταρίας. Τεχνολογία που ωφελεί και τη μακροημέρευση των υλικών τριβής, καθώς δεν χρειάζεται να πατάς τόσο συχνά το φρένο. Για την ακρίβεια, ανάλογα του πόσο έντονα λειτουργεί η ανάκτηση ενέργειας, μπορείς ακόμα και να οδηγείς μόνο με το γκάζι, φρενάροντας με το άφημα του πεντάλ (τα «one pedal drive» που λένε οι εταιρίες). Μέσα στην πόλη ή σε μια ορεινή κατηφόρα, ας πούμε, δύναται να ρυθμίζεις την ταχύτητα κίνησης αποκλειστικά με το δεξί πεντάλ, χωρίς να ακουμπήσεις το διπλανό ούτε μία φορά! Το θέμα, όμως, είναι ότι αυτό πρέπει να το ξέρει και ο από πίσω.
Φανταστείτε την κίνηση στον Κηφισό, όπου οι αποστάσεις μεταξύ των αυτοκινήτων είναι συχνά μικρές και όλοι κινούνται με διαδοχικά πατήματα και αφήματα του γκαζιού. Αν το προπορευόμενο όχημα αρχίσει να κόβει ταχύτητα χωρίς να ανάψουν τα stop, ο οδηγός πίσω του μπορεί να μην αντιληφθεί εγκαίρως ότι πλησιάζει πιο γρήγορα απ’ όσο υπολογίζει. Για αυτόν τον λόγο υπάρχει σχετική ευρωπαϊκή και διεθνής τεχνική ρύθμιση (κανονισμός του ΟΗΕ συγκεκριμένα, Άρθρο 13H, σημείο 5.2.22.4), η οποία προβλέπει την ενεργοποίηση των φώτων πέδησης ανάλογα με τον ρυθμό επιβράδυνσης του οχήματος. Σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο, όταν η επιβράδυνση ξεπερνά τα 1,3 μέτρα/δευτερόλεπτο, τα φώτα φρένων πρέπει να ανάβουν. Για τιμές μεταξύ 0,7 και 1,3 m/s², η ενεργοποίησή τους εξαρτάται από την επιλογή του κατασκευαστή, ενώ κάτω από τα 0,7 m/s² δεν απαιτείται να δώσουν σήμα.
Ωστόσο, ο οδηγός δεν πρέπει να θεωρεί ότι η ανάκτηση υποκαθιστά πάντοτε τα συμβατικά φρένα. Η ένταση της επιβράδυνσης μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τη ρύθμιση του συστήματος, την κατάσταση φόρτισης και τη θερμοκρασία της μπαταρίας, καθώς και τις συνθήκες κίνησης. Όταν χρειάζεται ισχυρότερο ή άμεσο φρενάρισμα, το πεντάλ του φρένου παραμένει απαραίτητο. Με απλά λόγια, δεν ανάβουν υποχρεωτικά τα stop κάθε φορά που αφήνουμε το γκάζι. Το κρίσιμο στοιχείο είναι πόσο έντονα επιβραδύνει το αυτοκίνητο και πώς έχει σχεδιαστεί η λειτουργία του συστήματος.
