Τα αυτοκίνητα και τα διάφορα οχήματα που πατάνε σε λάστιχα έχουν ένα κοινό στοιχείο που δεν έχει αλλάξει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Τα μαύρα ελαστικά. Μπορεί να υπάρχουν πάρα πολλοί τύποι, άπειρες διαστάσεις και να έχουν εξελιχθεί και αυτά με τα χρόνια, όμως παραμένουν μαύρα. Πιθανώς κάποιοι να πιστεύουν ότι είναι μαύρα για λόγους αισθητικής και να μη φαίνεται η βρωμιά από τους δρόμους. Ωστόσο η πραγματικότητα δεν είναι αυτή, αν και η αλήθεια είναι ότι θα φαινόταν πολύ ασυνήθιστο -έως και παράταιρο- να βλέπουμε λάστιχα σε διάφορα χρώματα ή και άσπρα που θα έδειχναν παλιά από τα πρώτα κιόλας χιλιόμετρα.
Πότε «γεννήθηκε» το πρώτο ελαστικό;
Τα πρώτα αυτοκίνητα έμοιαζαν περισσότερο με μηχανοκίνητες άμαξες και χρησιμοποιούσαν ξύλινους τροχούς με μια σιδερένια ταινία γύρω από τη ζάντα, έτσι ώστε να μη διαλύονται αμέσως. Όμως με τον καιρό τα αυτοκίνητα γίνονταν πιο δυνατά και γρήγορα και χρειάζονταν μια πιο αποτελεσματική λύση για την επαφή με το έδαφος. Ειδικά στους χωματόδρομους οι κραδασμοί ήταν έντονοι και η πρόσφυση κακή. Έτσι, το 1895 γεννήθηκε το πρώτο ελαστικό αυτοκινήτου από καουτσούκ. Τα αρχικά ελαστικά που κατασκευάστηκαν είχαν μια λευκή απόχρωση, γιατί το βασικό τους συστατικό ήταν το φυσικό λάτεξ από το γαλακτώδες λευκό καουτσούκ. Όμως η αντοχή τους ήταν πολύ περιορισμένη και φθείρονταν γρήγορα, ενώ σκίζονταν εύκολα.
Στις αρχές του εικοστού αιώνα, οι κατασκευαστές ελαστικών πειραματίστηκαν με διάφορες τεχνικές για να βελτιώσουν την απόδοση των προϊόντων τους. Ένα τέτοιο πείραμα οδήγησε στη χρήση αιθάλης από διάφορες βιομηχανικές διεργασίες αναμεμειγμένης στο μείγμα καουτσούκ. Η χρήση αιθάλης στην κατασκευή ελαστικών οδήγησε στο μαύρο χρώμα που παρατηρείται στα ελαστικά σήμερα. Η αιθάλη παρέχει μια σειρά από μοναδικά οφέλη στο ελαστικό, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ανθεκτικού και υψηλής απόδοσης ελαστικού. Σε συνδυασμό με βαμβακερά νήματα, η αιθάλη (η οποία μετέτρεπε το λάστιχο σε μαύρο) έκανε το ελαστικό πιο ανθεκτικό, πιο σταθερό και του επέτρεψε να αποβάλλει πιο εύκολα τη θερμότητα. Παράλληλα οι ίνες βαμβακιού έχουν αντικατασταθεί από πιο ανθεκτικά λινά σε συνδυασμό με μεταλλικά πλέγματα. Πιο παλιά ήταν της «μόδας» τα ελαστικά με μαύρο πέλμα και λευκά πλευρικά τοιχώματα ή γράμματα. Σε άκρως ελάχιστες περιπτώσεις μπορεί να τα δει κανείς σε κλασικά ή πολυτελή αυτοκίνητα. Αυτή η λευκή ένωση τόσο στα λευκά τοιχώματα όσο και στα λευκά περιγράμματα δεν περιέχει αιθάλη.
Τι είναι η αιθάλη;
Η αιθάλη είναι ένα υποπροϊόν της καύσης διαφόρων προϊόντων πετρελαίου. Όταν προστίθεται στο καουτσούκ, αυξάνει σημαντικά την αντοχή στην τριβή και στις διάφορες… κακουχίες που περνά κάθε ελαστικό εντός ή εκτός της ασφάλτου. Επιπλέον, ο μαύρος άνθρακας βοηθά στην απομάκρυνση της θερμότητας από το πέλμα και τα πλευρικά τοιχώματα των ελαστικών, γεγονός που συμβάλλει επίσης στην αύξηση της διάρκειας ζωής του ελαστικού. Οι ενώσεις μαύρου άνθρακα βοηθούν ακόμα στην προστασία των ελαστικών από τις ακτίνες UV και το όζον, τα οποία μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια ζωής των ελαστικών. Οι χημικοί μηχανικοί έχουν διαπιστώσει ότι ένα ελαστικό κατασκευασμένο χωρίς μαύρο άνθρακα πιθανότατα να κρατούσε για μόλις 8.000 χιλιόμετρα ή λιγότερο. Φανταστείτε λοιπόν να θέλατε αλλαγή ελαστικών μία ή δύο φορές το χρόνο! Ένα ακόμη πλεονέκτημα του μαύρου άνθρακα είναι ότι βοηθά στην αύξηση της ηλεκτρικά αγώγιμης χρήσης των ελαστικών. Χωρίς την ύπαρξη αιθάλης στα ελαστικά που δημιουργεί μια αγώγιμη διαδρομή από το όχημα στο δρόμο, τα στατικά φορτία θα οδηγούσαν σε μια απρόβλεπτη στατική εκκένωση.
